De kerkgebouwen van de Heilige Geestparochie

Uit:  Heiligegeestparochie.nl, 25 januari 2013

Regelmatig stellen mensen de vraag: kunnen we ons in een tijd van teruglopend kerkbezoek nog wel zes kerkgebouwen permitteren? Afgezien van verwarming van het kerkgebouw komen dan met name de kosten van (achterstallig) onderhoud in zicht. Hiervoor gaan we in gesprek met de heer Roel Kosse van Monumentenadvies Oost en Marinus Ros, bestuurslid van onze parochie met de portefeuille gebouwen.

De heer Ros vertelt ons dat de inspectie van onze mooie kerkgebouwen al zeker zo'n 25 jaar door Monumentenwacht gebeurt. Onze parochie heeft één rijksmonument, de H. Blasiuskerk in Delden en twee gemeentelijke monumenten, de H.H. Petrus en Paulus kerk van Goor en de H. Isidoruskerk van St. Isidorushoeve. De heer Roel Kosse van Monumentenadvies is gevraagd door het bestuur om een onderhoudsplan te maken voor alle kerken van de H. Geest parochie. Ros: "Elk jaar hebben we een post onderhoud, maar de vraag is hoe ziet die post er over tien jaar uit. Je kunt wel dingen uitstellen, maar dan komt het volgend jaar weer op je bordje." Met de heer Kosse heeft de parochie iemand in huis gehaald die verstand heeft van oude gebouwen. Kosse: "Ik verwoord naar eigen inzicht de inspecties van mijn collega's naar getallen over de jaren."

De staat van de kerkgebouwen

"De staat van de kerkgebouwen is heel verschillend," zo vertelt Kosse, "er zijn kerken die altijd heel goed zijn bijgehouden en kerken waarbij je ziet dat ze het onderhoud hebben laten versloffen." "Ja," valt Ros hem bij, "aan het onderhoud van de kerken kun je zien of een locatie vrijwilligers heeft om onderhoud te plegen wat mogelijk is." Over het algemeen zijn alle zes de kerkgebouwen gelukkig wel degelijk gebouwd, zo verzekeren beide heren ons. Maar alle hebben wel onderhoud nodig. Zelfs bij de H. Blasius in Delden, een rijksmonument waar altijd veel aan gebeurd is, moet toch weer het nodige gebeuren. Dit keer de gietijzeren goten. "Het vervelende is" zegt Kosse, "dat het bij zo'n groot gebouw dan gelijk om veel goten en dus ook om veel geld gaat."

Nu aanpakken of uitstellen

Als we tien jaar vooruitkijken, wat de heer Kosse gedaan heeft, kunnen er op basis van beschikbare middelen prioriteiten gesteld worden. Kosse: "Het leien dak van de kerk van Goor, daar moet iets mee gebeuren. Je kunt wel blijven uitstellen, maar een keer moet je het toch aanpakken. Wat verder van belang is, is het schilderwerk. Dat moet je consequent bijhouden en de goten natuurlijk, we moeten de pet dichthouden." Ros: "We hebben zo'n twee of drie kerken en pastorieën waar het buitenschilderwerk echt binnen een half jaar moet worden aangepakt". De heer Kosse kijkt, zoals hijzelf zegt, wat meer vanuit de gebouwen: "Als je kijkt naar het Koetshuis in Hengevelde, dan zeg ik, zoek desnoods een andere bestemming voor het pand, maar doe er iets mee. Ook omdat anders de kosten in de toekomst veel hoger worden."

De locaties bepalen

Met de lijst met prioriteiten gaan de heren naar de locaties om met de locatieraden te overleggen. Vervolgens wordt met de penningmeester bekeken of het financieel haalbaar is.
Waarna wederom overleg met de locatie plaatsvindt. Ros: "Het bestuur is verantwoordelijk voor de gebouwen, wij adviseren en geven aan dat als je het gebouw wilt houden, dan moet je het onderhouden en vervolgens wat dan het plan is. Het is aan de locatie om te bepalen of ze de kerk willen behouden. En als ze dat willen en zeggen: "Ja het moet niet weg", dan kunnen wij de locaties vertellen hoeveel geld het ze kost." Volgens de heer Ros valt dat bedrag best mee als je dat terug gaat rekenen. Volgens hem zijn alle kerken die we hebben te onderhouden.

Kunnen de kerken openblijven?

De vitaliteit van de gemeenschap is belangrijk, (ook) om de kerk open te houden. De vraag is: is er voldoende geld, is er voldoende plaatselijke kennis en zijn er vrijwilligers? Ros: "Om een kerk te bewaren, moet je er open voor staan. Je mag er open voor staan om het gebouw te gebruiken. Je mag er open voor staan om geld te geven. Je hebt mensen nodig die er de schouder onderzetten. Weet wel de eigen locatie is verantwoordelijk voor het onderhoud!" Als bestuur hebben wij hier weinig over te zeggen. Wij kunnen alleen adviseren.

Is er voldoende geld?

Ros: "Nee, momenteel (ook als gehele parochie) hebben we niet voldoende geld. Tenzij iedere parochiaan de bijdrage van € 95,- per gezin betaalt. Iedere locatie is ook voor de gebouwen afhankelijk van zijn eigen inkomsten. Als men het wil kan het." Van het bisdom hoeven we op dit gebied volgens de heer Ros niks te verwachten. Zij geven alleen het advies om gebouwen af te stoten, maar volgens de heer Ros levert dat momenteel ook niet veel op, als je ze al kwijt kunt raken. Wel is het zaak om de gebouwen te bewonen. Zoals de pastorie in Delden, waar huurders voor gezocht worden en de pastorie in Goor, waar op korte termijn ook weer iemand voor gevonden moet worden.

Waar een wil is...

Een kerk geeft aan een kerkdorp een sterk gevoel van identiteit, een plek waar religieuze bijeenkomsten kunnen worden gehouden, die het samenleven benadrukken. Een kerk die wordt gesloten doet afbreuk aan dit gevoel van samenleven. Het samen gemeenschap zijn kan dan worden verstoord. Ros: "Als bestuur willen we alle kerken van onze parochie openhouden. Kijkend naar het te verrichten onderhoud en de kosten die dat met zich mee brengt is dit in principe mogelijk. Het is zelfs veel makkelijker dan 85 jaar terug. Toen was er helemaal geen geld. Toch hebben ze in de Hoeve destijds met z'n allen een kerk gebouwd, ze hadden geen geld, maar konden wel zelf werk verrichten. Bovendien waren in 1958 ook nog eens de hiervoor gemaakte schulden weg gewerkt. Het kan dus!!"